Polish (Poland)English (United Kingdom)

Historia

PTR powstało w roku 2000 z inicjatywy grupy pracowników naukowych, doktorantów i studentów Instytutu Literatury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego. W latach  2004-2013 PTR wraz z Pracownią Badań Historii i Teorii Retoryki Instytutu Polonistyki Stosowanej UW współwydawało czasopismo naukowe „Forum Artis Rhetoricae”.

Obecnie Polskie Towarzystwo Retoryczne jest wydawcą międzynarodowego czasopisma naukowego "Res Rhetorica".

W 2015 roku zapoczątkowana została seria wydawnicza Rhetoricum.

Co roku Polskie Towarzystwo Retoryczne organizuje konferencję naukową poświęconą wybranemu aspektowi retoryki. Ważnym wydarzeniem była zorganizowana w 2015 roku międzynarodowa konferencje "Rhetoric in the Knowledge Society", piąta z cyklu spotkań Rhetoric Society of Europe "Rhetoric in Society". Więcej

Jednym z celów stawianych sobie przez Towarzystwo jest bieżąca dokumentacja polskich publikacji dotyczących retoryki. Więcej

Członkowie Towarzystwa przygotowują i prowadzą kursy akademickie (wykłady, konwersatoria i seminaria) poświęcone retoryce oraz współtworzą programy kształcenia retorycznego na różnych poziomach szkolnictwa. Uczestniczą także w procesie doskonalenia nauczycieli. Są autorami podręczników i monografii naukowych. Od kilku lat organizowane są także doroczne warsztaty retoryczne.

W ramach działań popularyzatorskich Towarzystwo współorganizowało:

  • Konkursy Debat Oksfordzkich,
  • lekcje retoryczne na Festiwalu Nauki Polskiej.

Sprawozdanie z działalności PTR w 2015 roku

najważniejsze punkty

KONFERENCJE

1) Międzynarodowa konferencja naukowa „Rhetoric in the Knowledge Society” współorganizowana przez Polskie Towarzystwo Retoryczne, Katedrę Italianistyki UW oraz Rhetoric Society of Europe, odbyła się w dniach 24-26.06.2015 na Uniwersytecie Warszawskim. Obrady toczyły się głównie w języku angielskim. Została również zorganizowana sekcja włoska oraz polska. W konferencji wzięło udział 101 uczestników z blisko 30 krajów. Wykłady plenarne w kolejne dni konferencji wygłosiło troje zaproszonych wybitnych badaczy: prof. Christian Plantin (Uniwersytet w Lyonie, Francja, wykład: „Argumentation as an intellectual tool in the Knowledge Society”), prof. Maria Freddi (Uniwersytet w Pawii, Włochy, „Retoric of Science: fixed and changing modes of scientific and technical discourse”); prof. Izabela Wagner (Uniwersytet Warszawski, wykład: „Sociology of excellence in the knowledge society”). Spośród badaczy przedstawiających referaty, 76 reprezentowało zagraniczne ośrodki naukowe (61 różnych uniwersytetów lub instytucji naukowych). Stanowiło to 80% wygłoszonych referatów.

2) XIV konferencja naukowa PTR pt. „Retoryka wizerunku medialnego” współorganizowana we współpracy PTR i SGGW odbyła się w dniach 6-7 listopada 2015. Badacze z 13 polskich ośrodków akademickich przedstawili 22 referaty. Na ten rok planowana jest publikacja wybranych tekstów, które przeszły procedurę recenzencką.

PUBLIKACJE

Przygotowano następujące publikacje związane tematycznie z tematem konferencji Rhetoric in the Knowledge Society, czyli poświęcone retoryce w kontekście przekazywania wiedzy:

Monografie w jęz. polskim, inicjujące serię Rhetoricum, wydawaną pod auspicjami PTR:

• Retoryka w komunikacji specjalistycznej. Maria Załęska (red. naukowa). Seria Rhetoricum. Warszawa, PTR, 2015 (12 arkuszy). (Dostępna także w wersji online).

• Retoryka – wiedza – krytyka. Maria Załęska (red. naukowa). Seria Rhetoricum. Warszawa, PTR, 2016 (11,5 arkuszy). (Dostępna także w wersji online).

Monografie w jęz. angielskim:

• Rhetoric, Discourse and Knowledge. Maria Załęska i Urszula Okulska (red. naukowa). Frankfurt am Main etc., Peter Lang, 2016 (12,5 arkuszy).

• Rhetoric, Knowledge and Public Sphere. Agnieszka Kampka i Katarzyna Molek-Kozakowska (red. naukowa). Frankfurt am Main etc., Peter Lang, 2016 (12 arkuszy).

Przewodnicząca PTR, dr hab. Maria Załęska, została zaproszona jako redaktor gościnny (guest editor) do przygotowania numeru tematycznego, poświęconego retoryce polskiej, w argentyńskim czasopiśmie Retor. Numer ukazał się w 2015 roku, z tekstami po angielsku i hiszpańsku.

Pod auspicjami PTR wychodzą dwa tytuły: czasopismo Res Rhetorica oraz seria wydawnicza Rhetoricum.

Czasopismo PTR Res Rhetorica ukazuje się w formie elektronicznej. W roku 2015 ukazały się następujące numery:

1/2015 – „Retoryka w Argentynie” (redaktor prowadzący cyklu „Retoryka na świecie”: Maria Załęska; zaproszony redaktor: Alejandra Vitale z Universidad de Buenos Aires, przewodnicząca Argentyńskiego Towarzystwa Retorycznego)

2/2015 – „Retoryka wojny” (redaktor prowadzący: Anna Bendrat)

3/2015 - Retoryka i hybrydyczność (redaktor prowadzący: Katarzyna Molek-Kozakowska)

4/2015 – „Retoryczne aspekty wspólnot wiedzy” (red. prowadzący numeru: Agnieszka Kampka)

Oprócz tego, dr Katarzyna Molek-Kozakowska prowadzi stałą rubrykę „Reakcje”, dr Anna Bendrat prowadzi w ramach czasopisma stałą rubrykę „Transatlantica”, której celem jest informowanie o badaniach nad retoryką prowadzonych w USA, dr Ewa Modrzejewska natomiast rubrykę „#media”, dotyczącą nowych zjawisk w retoryce medialnej.

W czasopiśmie zamieszczane są także sprawozdania z konferencji oraz recenzje książek dotyczących retoryki. W czasopiśmie publikują badacze z różnych ośrodków polskich i zagranicznych, w tym członkowie PTR. W 2015 roku ukazało się 16 artykułów naukowych, w tym 13 po angielsku (a także recenzji, sprawozdań i krótkich artykułów). Wśród autorów było 10 obcokrajowców.

Redakcja „Res Rhetorica” dąży do osiągnięcia następujących celów:

a) Rozpowszechniania znajomości retoryki w Polsce i rozwijania polskiej terminologii retorycznej

b) Umiędzynarodowienia czasopisma: publikowania tekstów autorów z innych krajów oraz tekstów autorów polskich w języku angielskim. Dr hab. Maria Załęska pozyskała dwóch kolejnych zagranicznych redaktorów numerów tematycznych w cyklu „Retoryka na świecie” (numery o retoryce włoskiej i retoryce chińskiej, w całości opracowywane przez badaczy z Włoch i Chin).

c) Wpisanie czasopisma na listę czasopism punktowanych.

d) Umieszczenie czasopisma w bazach danych. Finalizowane są umowy i sprawy techniczne związane z umieszczeniem RR w następujących bazach: BazHum; CEJSH (Central European Journal of Social Sciences and Humanities), EBSCO. Na razie pismo jest indeksowane w Google Scholar. Wszystkie te działania służą zwiększeniu rozpoznawalności czasopisma i pomagają w dotarciu do artykułów poprzez bazy danych

WSPÓŁPRACA

PTR rozwijało współpracę z polskimi oraz zagranicznymi instytucjami i towarzystwami naukowymi:

- Rhetoric Society of Europe (organizacja konferencji „Rhetoric in Society”, przewodnicząca PTR jest członkiem Zarządu RSE)

- Argentyńskim Towarzystwem Retorycznym (numery tematyczne czasopism „Res Rhetorica” i „Retor”)

- „Pro Rhetorica – Interdyscyplinarnym Centrum Retoryki Stosowanej” przy Instytucie Badań Literackich PAN, założonym w 2014 r. z inicjatywy dr hab. Joanny Partyki, we współpracy z dr hab. Marią Załęską. Powstała już strona internetowa Centrum i odbyły się pierwsze spotkania seminaryjne. Najbliższa konferencja PTR odbędzie się we współpracy organizacyjnej z „Pro Rhetorica”.

- Polskim Towarzystwem Komunikacji Społecznej – przygotowanie sesji retorycznej na Kongres PTKS

DZIAŁALNOŚĆ PROMUJĄCA PTR

1) W związku z organizacją piątej konferencji z cyklu Rhetoric in Society, pt. „Rhetoric in the Knowledge Society”, wielu chętnych, szukając informacji o konferencji, miało okazję zapoznać się z także z działalnością PTR. Oprócz tradycyjnych środków przekazu (strona PTR oraz newsletter), informacje o konferencji i o PTR rozpowszechniano poprzez ogłoszenia na stronach specjalistycznych towarzystw naukowych, polskich i zagranicznych w dziedzinie retoryki, komunikacji, socjologii i mediów oraz na stronach internetowych prestiżowych organizacji retorycznych, takich jak International Society for the History of Rhetoric lub Seminar für Allgemeine Rhetorik Uniwersytetu w Tybindze oraz poprzez bezpośrednie e-maile skierowane do badaczy zainteresowanych retoryką oraz poprzez media społeczne dedykowane uczonym: ResearchGate, Academia (ok. 600 adresatów).

2) W trakcie konferencji uczestnikom rozdawano materiały promocyjne dotyczące PTR, jego działalności naukowej i wydawniczej. Uczestnicy wyrażali się z wielkim uznaniem o poziomie naukowym i organizacyjnym konferencji, przesyłając listy gratulacyjne (m.in. od przewodniczącego Rhetoric Society of America). Bardzo pozytywny oddźwięk tej konferencji wśród uczestników i słuchaczy stanowił jeden z powodów przyznania dr hab. Marii Załęskiej przez Rektora Uniwersytetu Warszawskiego w 2015 r. nagrody indywidualnej za działalność naukowo-badawczą w postaci „Wyróżnienia w uznaniu zasług dla prestiżu i rozwoju Uniwersytetu Warszawskiego”.

3) Sprawozdania z konferencji pojawiły się w różnych periodykach:

(a) Ewa Modrzejewska „Sprawozdanie z konferencji „Rhetoric in the Knowledge Society”, Warszawa, 24–26 czerwca 2015”, Studia Medioznawcze 201, nr 53 (62)/2015,

(b) Amelia Cabaj „La retorica incontra l’italianistica / Spotkanie retoryki z italianistyką”. Gazzetta Italia (8/2015, str. 52-53).

(c) Agnieszka Kampka „Rhetoric in the Knowledge Society - sprawozdanie z konferencji”. Res Rhetorica 4/2015, str. 61-71.

4)Głównym środkiem informowania zainteresowanych o działalności PTR pozostaje strona internetowa oraz newsletter. Założone zostały także profile PTR i czasopisma Res Rhetorica na Academia.edu oraz fanpage PTR na Facebooku.

DZIAŁALNOŚĆ POPULARYZUJĄCA RETORYKĘ

Członkowie PTR podejmują wiele działań promujących retorykę. Należy tu wymienić publikacje w ogólnodostępnej prasie w czasie konferencji „Rhetoric in the Knowledge Society” Agnieszka Kampka „Przekonywanie przez oglądanie” Polska The Times, 19-21 czerwca 2015, numer 49 (1411), s. 38, Wywiad Michała Szczygielskiego z Marią Załęską „Dlaczego obrazy miałyby nam zastąpić słowa?”, Polska The Times, 26-28 czerwca 2015, numer 51 (1413), s. 28.) Udział dr hab. Agnieszki Budzyńskiej-Dacy, Urszuli Kulety i dr Magdaleny Majdak w XIX Festiwalu Nauki (19-28 września 2015); organizację i udział w konferencji „Zastosowanie retoryki we współczesnych formach dyskursu", w ramach Tygodnia Retorycznego na KUL (14-15.04.2016). Dr hab. Agnieszka Budzyńska-Daca podjęła się organizacji warsztatów retorycznych pt. „Retoryka dla prawników” i panelu z udziałem zaproszonych przedstawicieli środowiska prawniczego, którzy opowiedzieli o swojej profesji z punktu widzenia zastosowań retoryki (20 maja 2016). Niektórzy członkowie PTR prowadzą zajęcia na Kursie Retoryki Praktycznej, organizowanym przez Instytut Badań Literackich PAN. W tegorocznej edycji zajęcia cieszyły się takim powodzeniem, że z inicjatywy słuchaczy zorganizowano kurs dla średniozaawansowanych.

FINANSE PTR

Jedynym stałym źródłem finansowania PTR są składki członkowskie, dlatego tak ważne jest ich terminowe wnoszenie. PTR z budżetu pokrywa przede wszystkim stałe wydatki, do których należą: usługi hostingowe strony, utrzymanie domeny Retoryka.edu.pl (oficjalna strona PTR), koszty organizacji warsztatów, koszty biurowe, opłaty bankowe, zewnętrzne usługi księgowe. Ponadto PTR finansuje działalność wydawniczą: wydawanie recenzowanego czasopisma naukowego „Res Rhetorica” oraz serii wydawniczej „Rhetoricum” (utrzymanie domeny Resrhetorica.com, zakup pakietu DOI, usługi graficzne).

Zorganizowana w czerwcu 2015 r. międzynarodowa konferencja, była największym tego typu przedsięwzięciem organizacyjnym PTR. Jej koszty zostały pokryte z opłat konferencyjnych oraz uzyskanej z Ministerstwa Nauki dotacji na ten cel.

ZARZĄD PTR

W związku z rezygnacją mgr Doroty Oleszczuk z członkostwa w Komisji Rewizyjnej, Walne Zebranie wybrało dr. hab. Pawła Gondka z KUL na sekretarza Komisji Rewizyjnej. Dziękujemy Obojgu za zaangażowanie, szczególnie że praca w zarządu i komisji rewizyjnej PTR wykonywana jest pro publico bono i z tego tytułu nie są pobierane żadne wynagrodzenia.