[Res Rhetorica] „Gdy zdarzenie stawia opór usensowieniu. O retorycznym splocie materii i widmowości w doświadczeniach osobliwych”
 /  Aktualności / [Res Rhetorica] „Gdy zdarzenie stawia opór usensowieniu. O retorycznym splocie materii i widmowości w doświadczeniach osobliwych”
[Res Rhetorica] „Gdy zdarzenie stawia opór usensowieniu. O retorycznym splocie materii i widmowości w doświadczeniach osobliwych”

[Res Rhetorica] „Gdy zdarzenie stawia opór usensowieniu. O retorycznym splocie materii i widmowości w doświadczeniach osobliwych”

Przedmiotem rozważań prezentowanych przez dr Martę Songin-Mokrzan z Uniwersytetu Łódzkiego są dwie – przekazywane między pokoleniami – opowieści rodzinne (będące rodzajem narracji o doświadczeniach osobliwych), które nie stanowią jedynie wspomnień, lecz są traktowane jako sposób porządkowania przeżyć, wymykających się dominującym schematom osadzania sensu.

Abstrakt

Artykuł podejmuje problematykę doświadczeń osobliwych, które definiuję jako zdarzenia wymykające się usensowieniu i czasowo destabilizujące to, co znajome. Są to sytuacje, w których zwyczajny porządek rzeczy przestaje być oczywisty i domaga się ponownego osadzenia w strukturze rzeczywistości oraz systemie istotności. Do takich doświadczeń zaliczam na przykład spotkania z nieznanymi istotami, niewyjaśnione zbiegi okoliczności, nietypowe zachowania rzeczy, widzenia zmarłych czy poczucie kontaktu z nimi. W artykule omawiam dwie opowieści o doświadczeniach osobliwych, stanowiące przykład folkloru rodzinnego, które z perspektywy uczestników wymykają się naturalistycznemu porządkowi przyczynowości i pozostają ontologicznie nierozstrzygnięte. Odwołując się do ujęcia retoryczności Diane Davis (2011), ambientowej koncepcji retoryki Thomasa Rickerta (2013) oraz rozpoznań Michelle Ballif dotyczących widmowości i relacji ze zmarły-mi (2014) koncentruję się na tym, w jaki sposób uczestnicy odpowiadają na te zdarzenia i poddają się ich oddziaływaniu oraz jak w rozproszonym układzie relacji między ludźmi, rzeczami, przestrzenią i tym, co widmowe współkonstytuują się sprawczość, sens, retoryczna siła i etyczny wymiar sytuacji.

 

Artykuł pochodzi z „Res Rhetorica”, Vol 13, No 2 (2026), pt. Retoryki posthumanistyczne / Posthuman rhetorics.

Redaktorzy numeru: Michał Mokrzan, Anna Bendrat

Zobacz cały numer: https://resrhetorica.com/index.php/RR/issue/view/49.

 

(fot. Pixabay/BarBus)

POLSKIE TOWARZYSTWO RETORYCZNE

Jako członkowie Towarzystwa reprezentujemy bardzo różne dyscypliny (m.in.: polonistykę, filologię klasyczną, neofilologię, językoznawstwo, historię, filozofię, socjologię). Są wśród nas doświadczeni badacze, jak i początkujący pracownicy nauki. Są teoretycy i praktycy, wykładowcy akademiccy, nauczyciele szkół średnich, pracownicy działów PR, logopedzi, specjaliści w dziedzinie komunikacji.

Subskrybuj newsletter

Subskrybując newsletter wyrażasz zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez Polskie Towarzystwo Retoryczne (ul. Oboźna 8; 00-332 Warszawa) w celu otrzymywania informacji o działalności naukowej PTR. W każdej chwili przysługuje Ci prawo wglądu do Twoich danych oraz cofnięcia wyrażonej zgody.

KONTAKT

Ul. Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa
(Instytut Polonistyki Stosowanej UW)

retoryka.ptr@gmail.com

Przejdź do treści