poniedziałek
27 lip[Res Rhetorica] „Czy komunikacja człowieka z żarłaczami jest możliwa? Interakcja płetwonurków z rekinami (rekonesans)”
Artykuł ma charakter przeglądowy z elementami obserwacyjno-analitycznymi, stanowi wstępne rozpoznanie problemu (rekonesans badawczy) umożliwiające kontynuowanie bardziej szczegółowych studiów nad komunikacją ludzi z rekinami poprzez ograniczenie się do jednej relacji: człowiek (konkretny nurek, np. Mike Rutzen) – rekin (jeden gatunek, np. żarłacz biały), opracowanej jako studium przypadku – zapowiada Justyna Tymieniecka-Suchanek z Uniwersytetu Śląskiego.
Celem niniejszego artykułu jest poszukiwanie odpowiedzi na tytułowe pytanie, czy komunikacja człowieka z rekinami jest możliwa. Na potrzeby opracowania zagadnienia wybrano materiał (filmowy) obrazujący interakcje zachodzące między tymi zwierzętami i znanymi nurkami/badaczami/obrońcami rekinów, którzy komunikują się z nimi na poziomie mowy ciała. Okazuje się, że niewerbalna komunikacja z rekinami należącymi do niebezpiecznych gatunków jest możliwa pod warunkiem, że człowiek potrafi właściwie odczytywać wskazówki i sygnały wysyłane przez te drapieżne ryby i potrafi na nie właściwie reagować. Wiedza o rekinach, zwłaszcza o żarłaczach białych, które budzą najwięcej negatywnych emocji, jednoznacznie pokazuje, że nie są one potworami. Osiągnięcia nurków dowodzą, że w relacji z rekinami znaleźli oni wspólne pole komunikacyjne – określoną mowę ciała i gestów świadczącą o uniwersalnej retoryce, a więc o tym, że zachowania komunikacyjne rekinów i ludzi mają coś wspólnego. Biorąc pod uwagę perswazyjną funkcję prac naukowych o żarłaczach, a przede wszystkim filmów i zdjęć ilustrujących bezpośrednią interakcję (bez klatki ochronnej) ludzi z tymi nieprzejawiającymi wobec nich agresji zwierzętami, z dużym prawdo-podobieństwem można stwierdzić, że rozpowszechnianie rzetelnej wiedzy o prawdziwej naturze i zachowaniach komunikacyjnych rekinów powinno wpłynąć na zmianę postaw i przekonań osób, kierujących się mitami, stereotypami i uprzedzeniami wobec ryb, z których popkultura uczyniła bezrozumne „maszyny do zabijania”.
Czytaj artykuł: https://resrhetorica.com/index.php/RR/article/view/1029/591.
Artykuł pochodzi z „Res Rhetorica”, Vol 13, No 2 (2026), pt. Retoryki posthumanistyczne / Posthuman rhetorics.
Redaktorzy numeru: Michał Mokrzan, Anna Bendrat
Zobacz cały numer: https://resrhetorica.com/index.php/RR/issue/view/49.
(fot. Pixabay/Franziska_Stier)
![[Res Rhetorica] „Czy komunikacja człowieka z żarłaczami jest możliwa? Interakcja płetwonurków z rekinami (rekonesans)”](https://retoryka.edu.pl/wp-content/uploads/2026/07/franziska_stier-longimanus-9766605-825x460.jpg)